Monthly Archives Listopad 2015

PRZYCZYNY ROZWOJU

Rozwój właściwości fizycznych i umysłowych jest częściowo wynikiem istotnego dojrzewania tych właściwości, a częściowo wynikiem ćwiczeń i doświadczeń, jakie jednostka zdobywa. Przez dojrzewa- n i e rozumie się rozwój lub pojawienie się właściwości potencjalnie obecnych w jednostce, a wynikających z jej wyposażenia dziedzicznego. Zgodnie z poglądami Gesella (1952) „…dojrzewanie można określić jako sumę skutków działania genów w określonym cyklu życiowym jednostki. Na tym polega jej konstytucjonalna indywidualność”. Na skutek dojrzewania właściwości często pojawiają się z zadziwiającą szybkością. W przypadku chodzenia jedną z najbardziej charakterystycznych cech tego rozwoju jest nagłe pojawianie się każdego następnego stadium, często nawet po stwierdzeniu, że dziecko jest zbyt opóźnione w porównaniu z przeciętnym wiekiem dziecka normalnie rozwiniętego, w którym pojawia się ta specjalna umiejętność.

czytaj więcej

Pożywienie, uszkodzenia i choroby

Nadmierna czynność grasicy (umiejscowionej w klatce piersiowej) albo zbyt aktywna czynność przysadki mózgowej (umiejscowionej w okolicach międzymózgowia) obniża normalny rozwój i powoduje, że dziecko pod względem fizycznym i umysłowym zachowuje się zbyt długo w sposób dziecinny. Niedoczynność gruczołów seksualnych opóźnia początek dojrzewania seksualnego, podczas gdy nadmierna czynność doprowadza do przedwczesnego rozwoju seksualnego. Wyjątkowa przypadki nadczynności gonad są znane jako puberty praecox albo jako wczesna dojrzałość seksualna, która może pojawić się u dziecka nawet pomiędzy trzecim a czwartym rokiem życia.

czytaj więcej

CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA ROZWÓJ

Tempo i kierunek rozwoju można zmieniać za pomocą czynników zewnętrznych i wewnętrznych. Wzrost fizyczny zależy częściowo od pożywienia i ogólnego stanu zdrowia, a częściowo od takich czynników, jak: słońce, świeże powietrze i warunki klimatyczne. Struktury osobowości ulegają bardziej wpływom postaw niż stosunkom społecznym. Mogą jednak zachodzić również przypadki odwrotne.

czytaj więcej

Słuch

Zagadnienie, czy noworodek widzi czy nie widzi kolorów nie zostało jeszcze eksperymentalnie zbadane. Badania nad rozwojem czopków oka noworodka nie dały żadnego wskaźnika na wrażliwość kolorów. Każdy wysiłek zmierzający do określenia wrażliwości noworodka na kolor zaraz po urodzeniu musi opierać się na sposobie funkcjonowania oka, a nie na jego anatomicznej strukturze. Badania nad noworodkami ujawniły, że pomiędzy siódmym a dziewiątym dniem życia reagowały one nieco odmiennie na różne kolory o tym samym nasyceniu. Kolor niebieski wywierał na aktywność największy wpływ hamujący, a kolor czerwony miał najmniejszy wpływ ze wszystkich kolorów. Dziewczęta były bardziej wrażliwe na działanie kolorów niż chłopcy, u których przejawiła się częściowa ślepota na kolory, a szczególnie w rozróżnianiu koloru czerwonego (Smith, 1936).

czytaj więcej

WIELKOŚĆ CIAŁA CZ. II

Wysokość dorosłego można obecnie przewidzieć z dosyć dużą dokładnością, prześwietlenie bowiem kości przegubu i dłoni dziecka pozwala na ustalenie wymiarów kręgosłupa w wieku dojrzałym (Gruclich, 1950). Ze względu na to, że zachodzi wysoka korelacja pomiędzy wiekiem szkieletu dziecka, określonym za pomocą prześwietlenia promieniami Rentgena kości dłoni i przegubu, a wielkością kręgosłupa tej samej jednostki, uzyskaną w okresie dojrzałym w momencie prześwietlenia kręgosłupa, można przewidzieć z dużą dokładnością, jak wysokie będzie dziecko po osiągnięciu pełnej dojrzałości (Grayj 1948: Bayley i Pinou, 1952). Co więcej, ponieważ wzrost dziecka wykazuje tendencję do osiągnięcia wysokości, jaką mają jego rodzice, a to ze względu na podobieństwa dziedziczne, może to również stanowić podstawę do przepowiedze- nia jego wysokości jako dorosłego (Bayley, 1951, 1954). Przepowiadanie ostatecznej wysokości jednostce w okresie dziecięctwa i w okresie przedadolescencyjnym jest nie tylko trudne, ale także niedokładne w porównaniu z innymi okresami (Simons, 1944).

czytaj więcej

TEMPO ROZWOJU CZ. II

Od trzech do sześciu lat życia tempo rozwoju jest nadal szybkie, jednakże nie tak szybkie jak w poprzednich trzech latach. Tempo rozwoju od urodzenia do pięciu lat równa się tempu rozwoju od pięciu do piętnastu lat. W okresie sześciu lat tempo rozwoju zaczyna obniżać się i począwszy od tego wieku do okresu bezpośrednio przed adolescencją, tempo to jest nieco zwolnione. Jednakże w okresie przedadolescen- cyjnym i we wczesnym okresie adolescencji, to jest w przybliżeniu między dwunastym a czternastym rokiem życia, tempo rozwoju jest ponownie przyśpieszone, lecz nieco później staje się wolniejsze, a mianowicie w okresie dwóch lub trzech lat przed osiągnięciem dojrzałości przez jednostkę.

czytaj więcej

Wydzielina z pochwy

Sposób postępowania. Nieznaczna wydzielina z pochwy pojawia się u małych dziewczynek dość często. W większości przypadków winę ponoszą niegroźne bakterie, a cała sprawa likwiduje się w krótkim czasie. Gęsta, obfita i drażniąca wydzielina może być spowodowana poważniejszą infekcją i wymaga szybkiej interwencji lekarskiej. Umiarkowana wydzielina, lecz utrzymująca się przez wiele dni, powinna być również zgłoszona lekarzowi. Wydzielina składająca się częściowo z ropy, a częściowo z krwi bywa czasami następstwem wsadzenia przez małą dziewczynkę do pochwy jakiegoś przedmiotu, który pozostawiony tam, wywołuje podrażnienie i stan zapalny. Jeżeli to zostało stwierdzone, rodzice powinni oczywiście wytłumaczyć małej, że nie może tego więcej robić: należy jednak wyjaśnić sytuację w taki sposób, żeby nie wzbudzić nadmiernego poczucia winy i nie sugerować dziecku, że spowodowała lub mogła spowodować poważne okaleczenie. Badanie własnego ciała i eksperymenty, do jakich doszło, nie różnią się tak zasadniczo od tego, co robią wszystkie dzieci w tym wieku. Jak wyjaśniałem w punkcie 573, małe dziewczynki bywają zaniepokojone różnicami w wyglądzie narządów płciowych i czasami dochodzą do wniosku, że nie są takie, jak chłopcy, ponieważ doprowadziły do okaleczenia własnego ciała przez dotykanie tych narządów. Oskarżenia ze strony rodziców, czy to dotyczące masturbacji, czy uszkodzenia ciała mogą nasilić ten niepokój.

czytaj więcej

Havighurst i jego praca

W końcu znajomość prawidłowości i normalnego rozwoju jest przydatna dla nauczycieli, rodziców i innych osób, które już naprzód będą przygotowywać dziecko do zmian, jakie zajdą w jego organizmie, w jego zainteresowaniach i zachowaniu się. Jeżeli nawet przygotowanie psychologiczne nie zdoła usunąć całkowicie wszystkich napięć emocjonalnych, jakie towarzyszą normalnemu przystosowywaniu się, to jednak długotrwałe wysiłki w tym kierunku mogą je osłabić. Na przykład, dziecko, które jest przygotowane do tych zadań, które czekają na nie, gdy pójdzie do szkoły, lepiej przystosuje się do wymagań szkoły i będzie bardziej zadowolone niż dziecko, które nie było przygotowane do tego, co będzie robiło w szkole. Podobnie dziecko, które uczy się współżycia w rodzinie, lepiej przystosowuje się do grupy społecznej poza domem niż dziecko, które było ośrodkiem zainteresowania domowników.

czytaj więcej

Badania nad środowiskiem płodowym

Rubella albo różyczka, która ma łagodny przebieg w dzieciństwie, przebyta w okresie ciąży, jak zauważono, daje takie powikłania u potomstwa, jak: katarakta, głuchota, anormalności w strukturze serca, defekty w zębach, mikrocefalia, tępota umysłowa, martwe porody, śmierć noworodków: powikłania te pojawiają się w pierwszych trzech lub czterech miesiącach ciąży (Shock, 1947: Beswick i inni 1949: Hopkins, 1949: Levinson, 1949: Weselhoeft, 1949: przestawieniu. Zmiany w warunkach środowiskowych wpływają na zmiany tempa i równowagi rozwoju między różnymi częściami organizmu. W eksperymencie z myszami, Ingalls (1950) wywołał specyficzne defekty fizyczne systematycznie redukując tlen w różnych okresach ciąży. Charakter zniekształceń potomstwa określono intensywnością i czasem, w ciągu którego nie dostarczano tlenu, czyli poprzezanoksję. Pozbawienie dostawy tlenu w ósmym, dniu ciąży na przykład decydowało o niekompletnym wykształceniu się czaszki, podczas gdy pozbawienie tlenu w dwunastym dniu ciąży wpływało na powstawanie wargi zajęczej. Niedostarczenie szczurom witaminy A decydowało o zniekształceniu oczu u młodych. Brak ryboflawiny u matek wpływał na zniekształcenie kręgosłupa u potomstwa. Tak samo brak witaminy D w diecie matki wpływał także na zniekształcenie kręgosłupa u potomstwa, ale zniekształcenie to miało inny charakter niż wywołane brakiem ryboflawiny (Warkany, 1944).

czytaj więcej

Właściwości bliźniąt

Porównanie właściwości fizycznych wykazało, że identyczne bliźnięta są bardziej podobne pod względem właściwości fizycznych niż nieidentyczne, które często są do siebie niepodobne, tak jak zwykłe rodzeństwo (Newman i inni, 1937: Newman, 1940: Gesell i Thompson, 1941: Jones, 1954), Bliźnięta identyczne nawet w podeszłym wieku, mimo znacznych różnic środowiskowych, w jakich żyją, zachowują podobieństwo fizyczne, co zaznaczą się w siwieniu włosów i łysieniu, formowaniu się zmarszczek starczych i w utracie zębów (Kalłman i Sander, 1949). Podobieństwo cech. umysłowych, jak wykazały badania testami inteligencji oraz wyniki w nauce, jest bardzo wyraźne u bliźniąt identycznych, czego nie stwierdzono u bliźniąt nieidentycz- nych. Ogólnie można powiedzieć, że bliźnięta identyczne wykazują wyniki nieco poniżej przeciętnego poziomu w badaniach testami inteligencji w porównaniu ze zwykłym rodzeństwem (Hilgard, 1933: Newman i inni, 1937: Carter, 1940: Newman, 1940: Gesell i Thompson, 1941: Woodworth, 1941: Troup i Lester, 1942: Gesell 1954: Jones, 1954). Podobieństwo cech umysłowych u bliźniąt identycznych zaznacza się nawet powyżej sześćdziesiątego roku życia (Kallman i Sander, 1949).

czytaj więcej

Metoda kontroli rozwoju bliźniąt

Druga metoda badania roli dojrzewania i uczenia się w rozwoju dziecka polega na kontroli rozwoju bliźniąt, którą po raz pierwszy zastosowali Gesell i Thompson (1929). W metodzie tej identyczne bliźnięta służyły za przedmiot badań. Jedno z bliźniąt, to jest bliźniak C, był poddawany ćwiczeniom różnych funkcji, podczas gdy drugi bliźniak, tak zwany bliźniak K, nie był poddawany ćwiczeniom h Po pewnym czasie wyniki uzyskane przez ćwiczonego bliźniaka C porównywano z osiągnięciami bliźniaka K w celu sprawdzenia, jakie wyniki uzyskano poprzez ćwiczenie (Gesell i Thompson, 1929, 1941: Strayer, 1930: Hilgard, 1932: McGraw, 1935, 1939, 1940: Mirenva, 1935: Thompson, 1943).

czytaj więcej