Monthly Archives Grudzień 2015

Wrażliwość skóry i wzrok

Wrażliwość skóry na dotyk, ucisk, temperaturę i ból przejawia się zaraz po urodzeniu albo wkrótce po urodzeniu. Zdolność doznawania wrażeń dotyku zaznacza się bezpośrednio po urodzeniu które narządy zmysłowe są bardziej rozwinięte niż inne. Wrażenia zmysłowe są bardziej zbliżone do wrażeń dorosłych. Okazało się, że spośród wszystkich wrażeń, nawet u dzieci przedwcześnie urodzonych, najbardziej rozwinięte są reakcje na dotyk skóry. Reakcje na różne bodźce zmysłowe przejawiają się w taki sam sposób jak u dzieci urodzonych we właściwym terminie (Peiper, 1924: Gessel, 1049a).

czytaj więcej

Ogólna wielkość dziecka wiąże się z poziomem inteligencji

Różnice w wadze urodzeniowej utrzymują się poprzez lata rozwoju i są stale. Tak na przykład, u dziewcząt w 7 roku życia zauważono, że średnia różnicy wagi wynosząca 11,2 funta (ponad 5 kg) zachodziła pomiędzy dziewczętami, których waga urodzeniowa wynosiła 9 funtów i 9 uncji lub więcej (ponad 4 kg), a tymi, których waga urodzeniowa wynosiła 5 funtów i 8 uncji (ponad 2,5 kg) lub mniej. W jede- nastym roku życia różnica ta wynosi 12,8 funta (ponad 5,5 kg). Podobne różnice wykazują chłopcy. Różnice w długości ciała w momencie urodzenia także pozostają względnie stale poprzez lata dziecięce (Illingworth i inni, 1949, 1950). Chociaż niektóre zmiany w wysokości mogą pojawić się w późnym dziecięctwie lub w okresie dojrzewania, w którym zaznacza się szybki wzrost, to jednak wysokie dzieci nie będą niskie w późniejszym okresie, a niskie nie staną się wysokimi (Meredith, 1938). Środowisko rodzinne ma wpływ na zmiany wielkości ciała w okresie dziecięctwa, mimo że dzieci wykazują tendencję do osiągania wzrostu podobnego do członków ich rodziny (Howells, 1949: Bayley, 1951, 1954).

czytaj więcej

Bóle brzucha i zaburzenia trawienne cz. II

Od roku życia wzwyż najczęstszą przyczyną bólu brzucha jest rozpoczynające się przeziębienie, angina czy grypa, zwłaszcza gdy początkom choroby towarzyszy gorączka. Bóle brzucha to po prostu widoma oznaka, że infekcja atakuje również jelita, podobnie jak inne narządy. Tak samo każda inna infekcja, poza wyżej wspomnianymi, może wywołać wymioty i zaparcie, szczególnie w fazie początkowej. Bywa i tak, że małe dzieci skarżą się na ból brzuszka, choć faktycznie odczuwają tylko silne nudności. I rzeczywiście wkrótce po takich skargach dochodzi do wymiotów.

czytaj więcej

Rozwój i opieka nad dzieckiem

Dziedziczność i rozwój płodu. (21-minutowa taśma filmowa z serią obrazów). Film ten ukazuje rozwój, podział i ewentualne łączenie się komórki płciowej męskiej z komórką płciową żeńską. Początkowo został wyjaśniony rozwój komórek płciowych męskich. Pokazana jest funkcja chromosomów i genów oraz ich wpływ na dziedziczenie cech. Następnie jest ukazany rozwój komórki płciowej męskiej od spermatocytu do spermatozon, czyli dojrzałych komórek płciowych. Dalej przedstawiono rozwój komórek płciowych żeńskich w jajnikach. Pokazano części jaja, podział, zapłodnienie i ponowny podział po zapłodnieniu. Chromosomy i ich geny determinują takie cechy, jak: płeć, kolor włosów i inne właściwości fizyczne i psychiczne. Kształcenie i środowisko mogą formować niektóre z tych właściwości. Film ilustruje zapłodnienie jaja przez plemnik oraz ukazuje cały rozwój zarodka aż do momentu narodzin. Wpływ środowiska rozpoczyna się w organizmie matki już po zapłodnieniu. Ponadto wskazuje przyczynę i rozwój bliźniąt jednojajowych i dwujajowych. Na fotografiach przedstawiono pierwsze momenty i pierwsze dni życia noworodka. Część filmu obejmuje rozwój podstawowych czynności fizjologicznych, jak: oddychanie, jedzenie i wypróżnianie. Przedstawione są powiązania pomiędzy wrażliwością fizyczną i emocjonalną u bardzo małych dzieci. Film jest skorelowany z rozdziałem III i IV.

czytaj więcej

Skutki porodu

Badania nad skutkami różnych rodzajów porodu ujawniły, że nawet poród naturalny, spontaniczny, nie jest pozbawiony pewnych następstw. Pewne powikłania mogą wystąpić jeszcze przed porodem, to jest wtedy, kiedy następuje przedwczesne odklejanie się łożyska lub też w przypadku zaburzeń w krążeniu, które utrudniają dostarczenie pożywienia dla płodu. Poważne następstwa może mieć niedostateczne utlenienie mózgu albo brak substancji odżywczych. W czasie porodu może zaistnieć a n o k s j a, to jest przerwanie dostawy tlenu do mózgu przy przedostawaniu się główki przez kanał porodowy, albo może nastąpić krwotok czaszkowy lub okoloczaszkowy (Benda, 1954). Ucisk na kości może spowodować złamanie kości: może również nastąpić czasowe lub stałe uszkodzenie niektórych ośrodków nerwowych albo narządów zmysłowych, jak oczy lub uszy (Pratt, 1954). W celu stwierdzenia, czy zwykły, normalny poród pozostawia jakieś ślady uszkodzeń mózgu lub wpływa na złe funkcjonowanie mózgu w pewnym okresie, które ujawniono za pomocą elektroencefalogramów, robiono zdjęcia fal mózgowych noworodków bezpośrednio po urodzeniu. Ujawniły one minimalne zaburzenia wskazujące tylko na tymczasowe uszkodzenia mózgu (Ellingson i Lindsley, 1949).

czytaj więcej

SŁABE STRONY BADAŃ NAD DZIECKIEM

Z podanego powyżej krótkiego zarysu historycznego wynika, że przyczyną opóźnienia rozwoju psychologii dziecka jako nauki nie był brak zainteresowań, ale raczej słabe strony badań, przede wszystkim o cha- rakterze społecznym. Podlegały one małej lub nie podlegały żadnej kontroli ze strony badacza. Spośród największych trudności badań nad dzieckiem należy wymienić następujące:

czytaj więcej

ROZWÓJ SYSTEMU NERWOWEGO

Rozwój systemu nerwowego jest bardzo szybki przed urodzeniem oraz w pierwszych trzech lub czterech latach po urodzeniu. Rozwój w okresie płodowym, jak wykazano w rozdziale poświęconym rozwojowi piodu, obejmował zasadniczo wzrost liczby i wielkości komórek nerwowych. Natomiast w okresie po urodzeniu rozwój dotyczy zasadniczo wzrostu niedojrzałych komórek nerwowych, które są już obecne przy urodzeniu, a nie formowania się nowych komórek. Po skończonych trzech lub czterech łatach życia rozwój systemu nerwowego postępuje naprzód, jednakże już w wolnym tempie.

czytaj więcej

Kłopoty z oczami

Kiedy trzeba udać się z dzieckiem do okulisty. Dziecko powinno znaleźć się u okulisty, jeżeli ustawia oczy do środka (zez zbieżny) lub na boki (zez rozbieżny), i to niezależnie od wieku (punkt 372): jeżeli ma jakiekolwiek trudności z nauką szkolną: jeżeli skarży się na bolące, piekące czy zmęczone oczy: jeżeli ma zaczerwienione oczy: jeżeli cierpi na bóle głowy: jeżeli trzyma książkę za blisko oczu: jeżeli przechyla głowę na jedną stronę, przyglądając się czemuś z uwagą: jeżeli zostanie stwierdzona u niego wada wzroku podczas badania ostrości wzroku za pomocą specjalnych tablic, a tego typu badanie powinien między 3 a 4 rokiem życia dziecka wykonać lekarz opiekujący się nim stale i powtarzać je odtąd co roku aż do pójścia dziecka do szkoły, gdzie też powinno być regularnie badane. Jednakże prawidłowe odczytywanie tablic podczas badania w szkole nie oznacza jeszcze, że dziecko z całą pewnością ma oczy w absolutnym porządku. Przy jakichkolwiek oznakach męczenia się oczu dziecko i tak powinno być skontrolowane przez specjalistę. Żeby zyskać absolutną pewność, dobrze jest zaprowadzić 4-letnie dziecko do okulisty. Od 5 roku wzwyż badanie polegające na odczytywaniu tablic powinno być wykonywane co roku przez lekarza opiekującego się dzieckiem w przedszkolu lub w szkole.

czytaj więcej

ROZWÓJ FIZYCZNY NOWORODKA

Nie ma dwóch noworodków, które by miały tę samą wielkość, ten sam wygląd i stopień rozwoju wszystkich cech fizycznych i taki sam sposób zachowania się. Jednakże rozwój wszystkich noworodków przebiega z tą samą prawidłowością. Różnice, jakie się zaznaczają, dotyczą tylko jakości, a nie ilości. Wynikają one przeważnie z różnic długości okresu ciążowego, zależą od środowiska płodowego albo od przebiegu samego porodu.

czytaj więcej

Badania nad środowiskiem płodowym – kontynuacja

Zniekształcenia w rozwoju mogą być następstwem osłabionych genów, przekazywanych dziedzicznie, lub mogą być wynikiem zaburzeń albo chorób jednego lub więcej gruczołów dokrewnych, w końcu mogą być wynikiem działania niekorzystnego środowiska płodowego. Jak wykazał Corner (1944), anormalne struktury mogą być wynikiem czy to zdrowego jaja rozwijającego się w niesprzyjającym środowisku, czy też chorego, rozwijającego się w dobrym środowisku”. Wiele defektów rozwojowych, które dawniej uważano za wynik działania dziedziczności, takie jak rozszczepienie podniebienia, warga zajęcza, szpotawe stopy albo mongolizm, uważa się obecnie za wynik działania czynników w środowisku płodowym matki, a specjalnie takich czynników, jak a n o k s j a lub niedostateczny dopływ tlenu powstały z choroby, albo też uszkodzenia, jakich doznała matka w czasie ciąży (Ingalls, 1950).

czytaj więcej

Metoda psychometryczna

Metoda psychometryczna albo metoda testowa zmierza do zbadania dzieci, sklasyfikowania ich zachowania się za pomocą wystandaryzowanych testów. Na wzorach ułożonych przez Alfreda Bineta w 1905 roku rozwinęły się testy inteligencji przeznaczone do badania dzieci w różnych latach życia. W oparciu o testy inteligencji pojawiły się testy osobowości i specjalnych uzdolnień. Wprawdzie testy układane w późniejszym okresie były lepiej dostosowane do wieku młodzieży szkół średnich i kolegiów, niż do wieku dzieci w okresie szkoły podstawowej, jednakże dzięki zastosowaniu testów uzyskano niektóre wartościowe dane dotyczące kształtowania osobowości dzieci.

czytaj więcej