Brak zrozumienia dla normalnego zachowania się dzieci

Brak zrozumienia dla normalnego zachowania się dzieci w różnych okresach życia jest przyczyną wielu zatargów pomiędzy dzieckiem a rodzicami. Nawet nauczyciele są często zniechęceni zachowaniem się dzieci, które jest właściwie typowe dla tego okresu ich życia. W jednych badaniach na przykład, wiele form zachowania się uczniów, które nauczyciele określili jako specjalnie dokuczliwe, wskazuje na to, że normalne zachowanie się dzieci traktowali oni jako problem do rozwiązania. Opieszałość dziecka w pracy, jego wygląd zewnętrzny i agresywność, jak również przezywanie, krzykliwość są właściwie normalnym przejawem zachowania się dzieci w pewnym okresie, a specjalnie dzieci pochodzących ze środowisk o niższej kulturze. Obojętny stosunek dziecka wobec pracy szkolnej, oddawanie się mrzonkom, a nie pracy, wskazują na to, że dziecko uważa swoje lekcje za coś, co daje mu praktycznie małą korzyść i dlatego nie ma ono ochoty do nauki. Stwierdzono, że „…nauczyciele powinni zrozumieć, akceptować i tolerować normalną prawidłowość rozwoju dzieci i oceniać dzieci w pojęciach norm społecznych i norm zachowania odpowiednich dla okresów dziecięctwa, a nie usiłować formować dzieci według wzoru stworzonego przez nauczycieli i określającego właściwe zachowanie się dzieci i postępowanie z nimi”.

Nie można przeoczyć niektórych form zachowania się dzieci z tego tylko względu, że dziecko z tego „wyrośnie”, gdy będzie starsze. Zachowanie się, które nie jest typowe dla danego okresu rozwojowego, jest znakiem ostrzegawczym, wskazującym na przyszłe trudności. Okres od urodzenia do ośmiu lat życia jest okresem trudnym w wychowaniu dziecka. Dziecko, które wykazuje większe lub mniejsze zaburzenia, prawdopodobnie wykaże je także później. Zaburzenia osobowości mogą pojawić się również w okresie dojrzałym, jeżeli nie zostaną one wcześniej wykryte i zlikwidowane, zanim nie będzie jeszcze za późno (Topp, 1950).

Każda jednostka przechodzi normalnie każdą główną fazę rozwojową

Wprawdzie jest oczywiste, że czas potrzebny do rozwoju każdej fazy różni się u poszczególnych osób, to jednak, z wyjątkiem tylko niezwykłych przypadków, ogólny rozwój będzie ukończony w przybliżeniu w dwudziestym pierwszym roku życia. Niezdolność organizmu do przejścia wszystkich faz rozwojowych koreluje często z niskim stopniem inteligencji. Jednakże słabe zdrowie, niesprzyjające środowisko oraz brak bodźców do rozwoju i wiele innych czynników może także opóźnić normalne tempo rozwoju. Wpływ ich jednak jest tylko tymczasowy.

Implikacje. Wiedza o zasadach rozwoju jest ważna z dwóch powodów. Pierwsza korzyść polega na tym, że w oparciu o zdobytą wiedzę można przewidzieć, w jakim czasie i czego można się spodziewać w rozwoju dziecka. Pojawić się może także tendencja do wymagania od dziecka zbyt wiele lub zbyt mało w danym wieku życia. Oba stanowiska są złe. W pierwszym wypadku, kiedy wymaga się od dziecka zbyt wiele, może prawdopodobnie rozwijać się u niego uczucie niższości, gdyż nie jest ono w stanie dorównać normom wyznaczonym dla niego przez rodziców i nauczyciela. Stawiając natomiast dziecku zbyt małe wymagania nie pozwala się na pełne rozwinięcie jego możliwości w stopniu odpowiadającym jego zdolnościom. Druga korzyść z wiedzy dotyczącej znajomości rozwoju polega na tym, że wskazuje ona dorosłym, kiedy rozwój dziecka należy pobudzać, a kiedy nie należy. Daje ona podstawę do planowania właściwych środków wychowawczych, które mogą być stosowane w odpowiednim czasie. Tak na przykład, kiedy dziecko zacznie chodzić, wówczas musi ono mieć możliwość ćwiczenia umiejętności chodzenia i potrzebną do tego zachętę. Brak jednego z tych czynników opóźnia początek chodzenia poza okres, w którym powinien się on normalnie pojawić.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>