TEMPO ROZWOJU CZ. II

Od trzech do sześciu lat życia tempo rozwoju jest nadal szybkie, jednakże nie tak szybkie jak w poprzednich trzech latach. Tempo rozwoju od urodzenia do pięciu lat równa się tempu rozwoju od pięciu do piętnastu lat. W okresie sześciu lat tempo rozwoju zaczyna obniżać się i począwszy od tego wieku do okresu bezpośrednio przed adolescencją, tempo to jest nieco zwolnione. Jednakże w okresie przedadolescen- cyjnym i we wczesnym okresie adolescencji, to jest w przybliżeniu między dwunastym a czternastym rokiem życia, tempo rozwoju jest ponownie przyśpieszone, lecz nieco później staje się wolniejsze, a mianowicie w okresie dwóch lub trzech lat przed osiągnięciem dojrzałości przez jednostkę.

Porównując okresy obejmujące po sześć lat życia, można powiedzieć, że tempo rozwoju w pierwszych sześciu latach życia jest proporcjonalnie trzy razy większe niż w następnych dwóch okresach sześcioletnich. Na ogół, trzeci okres sześcioletni, który rozpoczyna się podczas adolescencji, jest wolniejszy z punktu widzenia tempa rozwoju. Badania różnych gatunków zwierząt wykazały, że zachodzi wysoka korelacja między tempem rozwoju a wagą mózgu. Odnosi się to również i do gatunku ludzkiego (Hofstaetter, 1951).

Mimo że końcowy rozwój fizyczny i umysłowy dziecka jest zdeterminowany przez strukturę komórek rozrodczych, z których ono rozwinęło się, to jednak aktywność dziecka wraz z takimi czynnikami środowiskowymi, jak odżywianie, ćwiczenie, wychowanie, wpływają na tempo i zakres zmian w miarę jak dziecko zbliża się do granic swojego rozwoju. Nie ma dwóch jednostek, które by miały to samo tempo wzrostu, chociaż prawa rozwoju są te same dla wszystkich członków danego gatunku. Frank (1950) przypuszczał, że indywidualność rozwija się w następujący sposób: „Kariera życiowa jest szeroką drogą, po której każdy podróżnik musi podróżować. Każda jednostka wraz ze swoim wyposażeniem dziedzicznym i naturą (włączając także i okres przedporodowy) będzie podróżowała wzdłuż tej drogi zgodnie ze swoim własnym tempem rozwoju aż uzyska wielkość, kształt, zdolność i stan rozwoju, który jest właściwy dla tej jednostki w każdym etapie jej rozwoju”. Badania nad niemowlętami wykazały, że te, które są powolne w pełzaniu, są także powolne we wspinaniu się i chwytaniu (Ames, 1940). U jednostek opóźnionych pod względem rozwoju umysłowego, rozwój ogólny jest także opóźniony, podczas gdy wśród jednostek uzdolnionych następuje przyśpieszenie rozwoju.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>